नक्कली लाइसेन्सका भरमा १७ वर्ष विमान उडाएका पाइलट पक्राउ

एजेन्सी । क्यानडाको राष्ट्रिय ध्वजावाहक विमान कम्पनी एयर क्यानडामा कार्यरत एक पूर्व पाइलटले करिब १७ वर्षसम्म नक्कली पाइलट लाइसेन्सका आधारमा सयौं अन्तर्राष्ट्रिय तथा आन्तरिक उडान सञ्चालन गरेको खुलासा भएको छ ।

क्यानडाको क्षेत्रीय प्रहरीले मंगलबार पत्रकार सम्मेलन गर्दै पूर्व पाइलट जेफ्री वालविरुद्ध आपराधिक मुद्दा दर्ता गरिएको जानकारी दिएको हो । उनलाई जुन १ मा पक्राउ गरिएको थियो ।

प्रहरीका अनुसार वालले सन् २००९ देखि २०२५ सम्म ९०० भन्दा बढी उडानमा क्याप्टेन (पाइलट इन कमाण्ड) को भूमिका निर्वाह गरेका थिए । यस अवधिमा उनले दशौं हजार यात्रु बोकेका बोइङ ७६७, ७७७ र ७८७ विमान उडाएका थिए । तर उनीसँग क्याप्टेन बन्नका लागि अनिवार्य मानिने ‘एयरलाइन ट्रान्सपोर्ट पाइलट लाइसेन्स फर एरोप्लेन्स’ (ATPL-A) भने कहिल्यै नभएको प्रहरीको दाबी छ ।

घटनालाई ‘चलचित्रको कथाजस्तै’ भन्दै वालले झण्डै १७ वर्षसम्म झूटो योग्यता देखाएर विमान चालकको उच्च पदमा पुगेको बताए ।

‘यो घटनालाई त्यस्तो चिकित्सकसँग तुलना गर्न सकिन्छ, जसले सामान्य उपचार गर्ने अनुमति त पाएको छ, तर अतिरिक्त योग्यता बिना मस्तिष्कको शल्यक्रिया गरिरहेको छ,’ पिल क्षेत्रीय प्रहरीका डेपुटी चिफ निक मिलिनोभिचले भने ।

अनुसन्धानका अनुसार वालसँग व्यावसायिक विमान उडाउन पाउने लाइसेन्स भने थियो । तर सन् २००९ मा क्याप्टेनमा पदोन्नति भएपछि आवश्यक पर्ने उच्चस्तरीय ATPL-A लाइसेन्स उनीसँग थिएन । प्रहरीले उनले आफ्नो योग्यतासम्बन्धी विवरण एयर क्यानडा र नियामक निकाय दुवैसमक्ष गलत रूपमा प्रस्तुत गरेको आरोप लगाएको छ ।

यो विषय सन् २०२५ मा उनको कागजातको नियमित परीक्षणका क्रममा शंकास्पद विवरण फेला परेपछि बाहिर आएको थियो । त्यसपछि एयर क्यानडाले नियामक निकायलाई जानकारी गराएको थियो । वाल भने सोही वर्ष सेवानिवृत्त भएका थिए । घटनापछि ‘प्रोजेक्ट आइकारस’ नाम दिएर जनवरी २०२५ मा फौजदारी अनुसन्धान सुरु गरिएको थियो ।

यद्यपि एयर क्यानडाले यात्रुको सुरक्षामा कुनै सम्झौता नभएको दाबी गरेको छ । एयरलाइन्सका अनुसार सबै पाइलटले हरेक ६ महिनामा अनिवार्य पुनःप्रशिक्षण र प्रत्येक १२ महिनामा प्रमाणित परीक्षकबाट उडान परीक्षण पास गर्नुपर्ने व्यवस्था छ, जसमा वाल पनि सहभागी हुँदै आएका थिए ।

‘उनीसँग आवश्यक लाइसेन्स नभए पनि उनले विमान सुरक्षित रूपमा सञ्चालन गर्न सक्ने क्षमता नियमित परीक्षणमार्फत प्रमाणित गर्दै आएका थिए’, एयर क्यानडाले जनाएको छ । तर उचित लाइसेन्स हवाई सुरक्षाको महत्वपूर्ण आधार भएकाले घटनालाई गम्भीर रूपमा लिइएको कम्पनीको भनाइ छ ।

वालविरुद्ध पाँच हजार क्यानेडियन डलरभन्दा बढीको ठगी, नक्कली कागजात प्रयोग, जालसाजीसम्बन्धी चिन्हको प्रयोग तथा स्वामित्वलगायत सात वटा आपराधिक अभियोग लगाइएको छ ।

उनी आगामी जुन २९ मा अदालतमा उपस्थित हुने तय भएको प्रहरीले जनाएको छ । (सीएनएनबाट साभार)